روش‌های جلوگیری از ریزش خاک و حفاظت از گودبرداری

29 آبان ، 1401
محمد هزامی

آشنایی با روش‌های جلوگیری از ریزش خاک و حفاظت از گودبرداری باعث می شود تا ایمنی کارگران، مهندسین، ساختمان های مجاور و افراد ساکن در آنها حفظ شده و خطری متوجه افراد و پروژه نباشد. گودبرداری از مهمترین عملیاتی است که در ساخت هر نوع سازه ساختمانی باید انجام شود تا عمق مناسب خاک برای اجرای پی فراهم گردد. در این حفاری کارگران مقدار زیادی خاک و سنگ برمی دارند تا به عمق مورد نظر برسند. با مقاوم سازان پایون همراه باشید تا بیشتر در زمینه حفاظت از گودبرداری و جلوگیری از ریزش خاک بدانید.

godbardari

گودبرداری ساختمان چیست؟

هر ساختمان متناسب با ویژگی هایش نیاز به عمق مشخصی از خاک برداری برای ایجاد پی ساختمان دارد. برای مثال هر چه ساختمان بلند تر بوده و مساحت بیشتری داشته باشد، عمق مورد نیاز آن برای گودبرداری افزایش پیدا می کند. از طرف دیگر باید به این نکته نیز توجه داشت که هر چه گودبرداری بیشتر باشد، حفاظت از آن اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. عملیات گود برداری با توجه به سست بودن خاک و زوم ایمن سازی سریع از حساس ترین مراحل عملیات ساختمانی محسوب می شود. اما گودبرداری با اهداف مختلفی انجام می شود که عبارتند از:

  • گودبرداری برای تخریب ساختمان های قدیمی و ساخت دوباره
  • گودبرداری با هدف دستیابی به تراز بکر
  • گودبرداری برای ایجاد کانال های زیر زمینی
  • گودبرداری برای ساخت پارکینگ ها و طبقات زیر خاک در ساختمان
  • گودبرداری برای محافظت کردن از فونداسیون ها در مقابل سرما و یخبندان

godbardarie-sakhteman

انواع ریزش خاک و گود

در هر عملیات ساختمانی در صورتی که عملیات جلوگیری از ریزش خاک و حفاظت از گودبرداری انجام نشود، ممکن است با ریزش خاک یا ساختمان ها مواجه شویم. اما انواع ریزش دیواره گود برداری شده شامل موارد زیر می باشد.

  • ریزش ساختمان های کنار محل گود برداری
  • ریزش دیواره خاکی  در مکان گود برداری شده
  • فروریختن بخشی از دیوار ساختمان های فرسوده که هنوز تخریب نشده اند

عوامل موثر بر ریزش گود چیست؟

ریزش گودبرداری ها ممکن است به علل مختلفی رخ دهد. برخی مواقع یک عللت و برخی مواقع دیگر چند علت دست به دست هم می دهند و باعث ریزش خاک در محل گودبرداری می شوند. این عوامل شامل موارد زیر هستند:

  • لغزش خاک دیواره گود
  • فرونشست خاک و تورم دیواره گود
  • واژگونی دیواره گود
  • وجود آب های سطحی و زیر سطحی در اطراف گود
  • فرآیند جوشش آب های اطراف گود
  • ویژگی خاک محل (رسی یا سنگی بودن آن)
  • لرزه خیز بودن منطقه گودبرداری
  • کیفیت پایین مصالح
  • استفاده از نیروهای کار کم تجربه و کم دانش
  • بارندگی شدید در محل گود برداری
  • باز نگه داشتن طولانی مدت روی گود و عدم مقاوم سازی دیواره ها در این مدت
  • عمق بالای حفر گود
  • وجود ساختمان های مجاور که ضعیف یا حساس ساخته شده اند
  • وجود معابر مهم و سنگین در اطراف (مثلا وجود یک خیابان پرتردد)
  • بالا آمدن یا فشرده شدن کف یا دیواره گود و...

rizeshe-god

روش‌های جلوگیری از ریزش خاک و حفاظت از گودبرداری

روش های مختلفی برای جلوگیری از ریززش دیواره گود برداری شده و ریزش خاک وجود دارد. هر چه زمینی که قرار است در آن گودبرداری شود سنگی تر باشد،انجام آن ایمن تر خواهد بود. اما در عوض زمین هایی که در آنها خاک رس غالب می باشد، برای گودبرداری خطرناک تر هستند. روش انتخاب شده برای جلوگیری از ریزش خاک باید متناسب با علل احتمالی ریزش باشد. اما با رشد صنعت ساختمان امروزه راه های جلوگیری از ریزش خاک در گودبرداری بسیار متنوع شده اند که در ادامه چند نمونه از آنها را مورد بررسی قرار می دهیم.

روش جلوگیریازریزشخاک با پشت بند خاکی

یکی از ساده ترین و ابتدایی ترین روش های جلوگیری از ریزش خاک در گودبرداری ها استفاده کردن از خود خاک است. اگر گودبرداری تا عمق پی ساختمان های مجاور انجام شود مشکلی وجود نخواهد داشت اما وقتی خاک برداری عمیق تر می شود، مسئله مهم می شود. پس از این عمق باید باید حداقل 50 سانتی متر پشت بند خاکی درست کرده و به طور شیب دار تا اعماق پایین تر ادامه پیدا کند.

توجه داشته باشید که در انتها از هر جهت بیش از نیم متر از فضا کم خواهد شد. پس از حفر، پی اجرا خواهد شد و بعد از آن ستون ها در پشت بند خاکی اجرا می شوند. پس از اجرای سقف تکیه گاهی برای جلوگیری از ریزش خاک ایجاد می شود.

حفاظتازگودبرداری با سپرکوبی

سپرکوبی هم از روش های شناخته شده و محبوب برای محافظت از گودبرداری است. این سپرها معمولا تیرها یا ورقه هایی فواز جنس فولاد یا گالوانیزه هستند که به داخل خاک فرو می رود و در برابر فشار خاک مقاومت می کند. سپرکوبی باعث جلوگیری از نفوذ آب به داخل گود نیز می شود. سپرکوبی با حفاری باید هماهنگی داشته باشد. به این منظور پس از سپرگذاری نهایتا حدود دو سوم از ارتفاع سپر باید خاک برداری شود.

این روند تا رسیدن به عمق لازم باید به شکل مرحله ای انجام شود. این روش جلوگیری از ریزش خاک معمولا در مناطقی اجرا می شود که عمق اب های زیر زمینی بالا باشد.

جلوگیری از ریزش خاک با شمع کوبی

شمع کوبی از روش های مرسوم و معروف برای محافظت از گود است. در این روش در اطراف گود چاهک هایی حفر می شود. این چاهک ها باید یک سوم بیشتر از عمق مورد نیاز برای خاک برداری حفر شوند. داخل این حفره پس از بتن ریزی، ستون فلزی قرر می گیرد. این روش برای ساختمان هایی انجام می شود که قرار است تا عمق 6 متر خاک برداری شود. نکته مهم در شمع کوبی استفاده از الوارهایی به شکل افقی در بین دو شمع است تا از ریزش خاک بین الوارها نیز جلوگیری کند.

جلوگیری از ریزش گود با روش پشت بند با خرپا

در این راهکار جلوگیریازریزشخاک گود در نزدکی زمین اطراف یک ستون از جنس فلز با پایه بتنی بنا می شود. یک تیر فلزی دیگر نیز به شکل مایل به کف گود می رسد. خرپا باید به تناسب پیشرفت گودبرداری ساخته شود. اما متاسفانه در اکثر پروژه ایی که قصد مهار خاک و جوگیری از ریز آن در گود برداری را دارند این کار نه به صورت مرحله ای که شکل یک باره انجام می شود. یعنی ابتدا خاک برداری به شکل کامل انجام شده و سپس پشت بند خرپا ساخته می شود که در هر لحظه امکان ریزش خاک وجود دارد. در این روش به راحتی تا عمق 13 متر می توان خاک برداری کرد.

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی
6LfYGFMgAAAAAF6YmqbT-_dIDsNXJasTx5b83yKx